Con vào lớp 1: Đừng vội dạy trẻ đọc - viết, cha mẹ hãy trang bị cho con những điều sau

 

1. CHUẨN BỊ CHO CON TÂM LÝ "READY TO LEARN"
Theo cô Hồ Lam Hồng, Tiến sĩ Tâm lý Giáo dục, Cố vấn Chương trình Giáo dục mầm non Genesis School: “Ở nước ngoài, có 2 thứ mà người ta rất quan tâm: Ready to School (Sẵn sàng để đến trường) thứ hai là Ready to learn (Sẵn sàng để học). Hai cái hoàn toàn khác nhau. Ready to school bản chất là chuẩn bị tâm thế để đến trường, nhưng đi đến trường chưa chắc các con đã có thể tham gia vào việc học và học tốt. Cần chuẩn bị để trẻ “ready to learn" - sẵn sàng để học.”
Khác với bậc mầm non “chơi là chính học là phụ”, ở bậc tiểu học, học là hoạt động chủ đạo và bắt buộc, trẻ không thích cũng phải học, học phải tạo ra sản phẩm (phải hoàn thành các nhiệm vụ học tập, làm bài tập, trả lời câu hỏi... theo tiến độ của cả lớp). Vì vậy nếu trẻ không có tâm lý vững vàng thì việc học của trẻ những ngày đầu sẽ vô cùng khó khăn. 
Vậy nên, các gia đình cần chuẩn bị tâm lý sẵn sàng đi học lớp 1 cho trẻ để giúp trẻ hòa nhập tốt ngay từ những ngày đầu, tuần đầu của lớp 1, để trẻ tự tin và thích được đi học lớp 1. 
Phụ huynh nên kể những câu chuyện thú vị về trường tiểu học để khơi dậy sự tò mò và mong muốn được đến trường trong trẻ. Với những câu hỏi mà trẻ rất quan tâm, phụ huynh có thể nói với trẻ rằng: “Đến trường, con sẽ được biết”. 
Phụ huynh tuyệt đối không nên đưa nhà trường, cô giáo ra để dọa trẻ. Mà hãy tạo cho trẻ một tâm lý thoải mái nhất để đến trường học tập và khám phá những điều mới mẻ, thú vị từ các bài giảng của thầy/cô.

 
 

2. TẮT ĐIỆN THOẠI VÀ DÀNH THỜI GIAN CHO CON 
Việc đồng hành của các bố mẹ trong việc chuẩn bị cho các con quan trọng hơn bố mẹ nghĩ. Bố mẹ nên có thời gian nhất định trò chuyện với con. Ví dụ như kể cho con nghe những câu chuyện: Hồi xưa khi bố mẹ đi học vui như thế nào, đến trường các con sẽ tự cảm thấy lớn hơn các em mầm non, đến đó chúng ta sẽ được viết, sẽ được học, làm toán.... Từ những câu chuyện đó giúp cho các con có tâm thế hào hứng, muốn khám phá tại sao họ lại đi học lớp 1.
Ngoài ra, chúng ta có thể cùng con tạo ra những hoạt động như: liệt kê đồ dùng, đi mua sách và đồ dùng học tập… để con tự chọn lựa món đồ mình yêu thích. Đây vừa là cách để khích lệ trẻ vừa là cách tạo cho trẻ cảm giác lớn hơn và có trách nhiệm hơn 
Một điều nữa là tham gia các hoạt động đọc sách, đọc truyện cùng với con. Cô Hồ Thị Thanh Hương - Thạc sỹ tâm lý giáo dục, Hiệu trưởng trường mầm non Genesis chia sẻ:“Bình thường ở bậc mầm non, tôi cũng khuyến khích các bậc phụ huynh đọc sách cùng con rất nhiều. Nhưng đặc biệt ở giai đoạn tiền tiểu học lại cần nâng cao nhiều hơn, bởi vì với các câu chuyện đó sẽ giúp các con nhiều về kỹ năng tập đọc. Bây giờ, các con chưa biết đọc, mới chuẩn bị vào lớp 1, thì bố mẹ sẽ là người hỗ trợ trợ đọc cho con nghe. Nhưng mà khi con đi học vào lớp 1, con biết chữ rồi thì con sẽ tự đọc cuốn sách này, câu chuyện này. Từ đó các con có thêm động lực để học và bố mẹ cũng có thể đồng hành cùng con để hiểu con hơn”
Đây là những hoạt động rất nhỏ nhưng nếu chúng ta làm thường xuyên, lặp đi lặp lại hằng ngày thì sẽ trở thành động lực rất tốt cho các con. Nếu các bố mẹ thực hiện thì có thể vừa trao cho con tâm thế tốt vừa trao cho các con những kỹ năng mềm và nền tảng kiến thức tốt.

 

 

3. DẠY CON NHỮNG ĐIỀU NHỎ NHẤT TỪ TRONG GIA ĐÌNH
Ngay từ trong gia đình, mọi công việc của trẻ như: ăn, uống hay đi vệ sinh nên cho trẻ tự làm để khi nào vào bất kỳ một môi trường nào, trẻ có thể tự xoay sở được. Điều này giúp cho trẻ tự tin và mạnh dạn và không sợ hãi khi vào môi trường mới.
Điều thứ 2 là dạy trẻ biết cách chan hoà và hợp tác với những người bạn khác. Đầu tiên có thể là chơi với các anh, chị trong gia đình, rồi có thể là trẻ con hàng xóm, nếu có được một cộng đồng cởi mở thì trẻ cũng sẽ cởi mở hơn và biết cách kết nối với mọi người xung quanh.
Tiếp theo là dạy cho trẻ làm việc có kế hoạch và trình tự. Tức là làm việc gì thì cần duy trì thường xuyên, có nề nếp và tập cho trẻ làm xong việc rồi nghỉ, tập trung làm một việc. Kết thúc xong công việc rồi chuyển sang việc khác, tránh trường hợp là con đang làm rồi vứt bê ra đó, đến nửa chừng chán chạy sang việc khác. Để từ đó trẻ có nếp sống, có kế hoạch, và thực hiện đúng kế hoạch của mình.

 
 

4. LỰA CHỌN SÁCH VÀ TRUYỆN CHO CON MỘT CÁCH THÔNG MINH 
Cô Hương có đưa ra một số gợi ý cho các bố mẹ như: “Các cuốn sách hướng dẫn các kỹ năng tự bảo vệ bản thân, bởi vì sang tiểu học, sẽ xảy ra cái tình huống không còn người lớn ở bên cạnh. Ví dụ như, giờ ra chơi người lớn sẽ ở khu vực dành cho giáo viên, thì những lúc đó mà xảy ra vấn đề với con thì con sẽ xử lý như nào.
Ngoài ra có thể lựa chọn truyện tranh như: Totto chan - cô bé ngồi bên cửa sổ, giáo dục những triết lý rất là nhỏ, phù hợp với độ tuổi của các con. Hoặc những bộ sách dạy về giá trị cuộc sống như là: tình yêu thương, sự chia sẻ, các kỹ năng hợp tác hoặc những bộ phim ngắn về quà tặng cuộc sống vừa có thể vừa nghe, vừa xem.
Loại sách thứ ba đó là chuyện cổ tích, truyện cổ Andersen, truyện cổ Grim, giúp cho đứa trẻ có góc tưởng tượng và tư duy có tính bay bổng.”
Ngoài việc chọn sách sao cho phù hợp, cô Hồng còn đưa ra lời khuyên về cách dạy cho trẻ đọc sách: “Khi phụ huynh đọc sách cho con thì cần đọc làm sao thật chậm, ta chỉ cho trẻ hiểu nguyên tắc đọc sách, từ trên xuống dưới, từ trái qua phải, hết trang này sang trang khác, để đứa trẻ cảm nhận và biết được trình tự đọc sách. Và sau này khi mở quyển sách là con biết đâu là bìa, đâu là từng trang. Tất cả những kỹ năng đọc sách, ta cần dạy bằng chính hành vi của mình để trẻ cảm nhận và sau đó thực hiện đúng những điều được dạy.
Thứ 2 là mình đọc chậm, mình kể rồi thì nên trò chuyện hỏi lại để trẻ hình dung và nhớ lại, qua việc nhớ lại toàn bộ, trẻ sẽ phát triển ngôn ngữ biểu cảm của mình”

 
 
 

5. TRẢI NGHIỆM THỰC TẾ, RÈN LUYỆN TRÍ LỰC, KẾT BẠN BỐN PHƯƠNG 
Hiện nay có các chương trình ngoại khoá, trải nghiệm dành cho các bé 5-6 tuổi được diễn ra rất nhiều dưới các hình thức khác nhau như: Tham quan, dã ngoại hay trại hè. Trải qua những chương trình này trẻ sẽ học được sự kết nối với môi trường xung quanh, tính tương tác với cộng đồng. Đồng thời học cách hợp tác, tôn trọng và yêu thương bạn chứ không phải cạnh tranh, lấn lướt nhau. Từ đó trẻ học được rất nhiều giá trị: giá trị yêu thương, giá trị tôn trọng và trách nhiệm thực hiện lời cam kết của mình. 
Một lợi ích nữa là giúp trẻ phát triển về thể lực, các trò chơi vận động sẽ có các kỹ năng vận động khô hay vận động tinh, đòi hỏi trẻ phải khéo léo, bền bỉ. Từ đó giúp trẻ rèn luyện sức khoẻ và sức bền.
Quan trọng, tham gia vào các hoạt động camping, hoạt động ngoại khóa như thế thì trẻ sẽ nhanh chóng thích nghi với môi trường mới, làm quen với bạn bè, và đồng thời phát triển năng lực cá nhân của chính các bạn ấy.
Về vấn đề tham gia hoạt động ngoại khoá, cô Hương đã dẫn chứng về các hoạt động ngoại khoá được tổ chức tại Genesis School - Trường liên cấp mầm non, tiểu học: “Hiện tại Genesis school đang tổ chức các hoạt động như đi tham quan trải nghiệm tại những khu sinh thái của trường hay các trại hè sắp diễn ra vào mùa hè 2019. Qua đó tôi nhận thấy rằng các con rất hào hứng và vui vẻ tham gia. Chính những hoạt động trải nghiệm ngoại khoá đó đang mang đến cho các con các hoạt động vận động rèn luyện sức khoẻ và các trò chơi để các con phát triển về thể chất cũng như khả năng tư duy, giải quyết vấn đề. Mỗi lần các con tham gia các hoạt động ngoại khoá như thế, tôi nhìn thấy những nụ cười và sự hạnh phúc của các bạn ấy, và mong muốn các bậc phụ huynh cho con tham gia nhiều hoạt động khác ngoại khoá và trải nghiệm khác.”